Η «Πρωτοβουλία για την Πρόληψη της Ενδοοικογενειακής» βίας του Ιδρύματος Νεότητος και Οικογένειας της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και η Γενική Γραμματεία Θρησκευμάτων του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού με την συμπαράσταση της Ι. Μ. Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως διοργάνωσαν το 3ο Μαθητικό Συνέδριο με θέμα «Και οι λέξεις φλέβες είναι. Μέσα τους αίμα κυλάει».

Το Συνέδριο πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα τελετών του Μουσικού Σχολείου Ιλίου την Τετάρτη 18 και την Πέμπτη 19 Μαρτίου 2026. Εισηγητές, εισηγήτριες και σύνεδρο ήταν αποκλειστικά μαθητές και μαθήτριες σε Γυμνάσια και Λύκεια της Περιφέρειας Αττικής, οι οποίοι συζήτησαν με κύρια στόχευση τα αίτια, τις αφορμές και κυρίως τις συνέπειες της ρητορικής μίσους, μια σπουδαία παράμετρο της έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας.

Από τις εισηγήσεις αυτές έγινε εμφανές ότι οι μαθητές έχουν άμεση σχέση με την Εκκλησία και τις αξίες που προτείνει στην κοινωνία και ότι η σιωπηρή πλειονότητα των μαθητών δεν αποδέχεται τη βία και εξωτερικεύει αυτή την θέση μέσα από τις εικαστικές τέχνες και τον λόγο.

Η επιτυχία του συνεδρίου στην περιοχή μας ήταν τόσο μεγάλη ώστε ήδη προτάθηκε από τους διοργανωτές και το επόμενο συνέδριο να γίνει στο Μουσικό Σχολείο Ιλίου.

Στους συνέδρους απηύθυνε χαιρετισμό ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ιλίου:

Αγαπητά μας παιδιά,
Αξιότιμοι και αγαπητοί εκπαιδευτικοί,
Σεβαστοί διοργανωτές και εκλεκτοί προσκεκλημένοι,

Με αισθήματα βαθιάς χαράς, αλλά και υπεύθυνης εγρήγορσης, απευθύνω τον παρόντα χαιρετισμό στο 3ο Μαθητικό Συνέδριο, το οποίο φιλοξενείται εντός των ορίων της Ιεράς Μητροπόλεως Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως — μιας τοπικής Εκκλησίας που δεν περιορίζεται σε έναν τυπικό λατρευτικό ρόλο, αλλά αναπτύσσει διαρκώς και συστηματικά πολυεπίπεδες κοινωνικές παρεμβάσεις, διοργανώνοντας κάθε χρόνο δράσεις μεγάλης κλίμακας με επίκεντρο τον άνθρωπο, την οικογένεια και, ιδιαιτέρως, τη νέα γενιά.
Η σημερινή αυτή συνάντηση δεν αποτελεί απλώς έναν θεσμό ακαδημαϊκής ανταλλαγής απόψεων. Αποτελεί ένα ζωντανό εργαστήριο συνείδησης, έναν χώρο όπου η σκέψη συναντά την εμπειρία, όπου η γνώση μετασχηματίζεται σε ευθύνη, και όπου ο λόγος αποκτά υπαρξιακό βάρος και κοινωνική δυναμική.
Το κεντρικό σας θέμα, εμπνευσμένο από τον συγκλονιστικό στίχο «Και οι λέξεις φλέβες είναι. Μέσα τους αίμα κυλάει», λειτουργεί ως μια ισχυρή υπενθύμιση ότι ο λόγος δεν είναι ένα άψυχο εργαλείο, αλλά φορέας ζωής. Οι λέξεις δεν είναι απλώς ήχοι ή σύμβολα· είναι ενέργεια, είναι στάση, είναι πράξη. Μπορούν να γίνουν γέφυρες επικοινωνίας, αλλά και όπλα καταστροφής. Μπορούν να θεραπεύσουν τραύματα, αλλά και να τα πολλαπλασιάσουν.

Στην εποχή μας, μια εποχή υπερπληροφόρησης αλλά συχνά βαθιάς αποξένωσης, η γλώσσα του μίσους, η βία των λέξεων και η απαξίωση του άλλου τείνουν να κανονικοποιηθούν. Μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα, τις καθημερινές αλληλεπιδράσεις, ακόμη και μέσα από το σχολικό περιβάλλον, παρατηρούμε ένα φαινόμενο σταδιακής αποευαισθητοποίησης. Η βία δεν εμφανίζεται μόνο ως πράξη· εμφανίζεται ως βλέμμα, ως ειρωνεία, ως σιωπή, ως αποκλεισμός.

Η ενδοοικογενειακή βία, η παιδική κακοποίηση, η εμπορία ανθρώπων, η οπαδική βία, ο σχολικός εκφοβισμός, η νεανική παραβατικότητα — όλα αυτά δεν είναι αποσπασματικά φαινόμενα. Αποτελούν εκφάνσεις μιας βαθύτερης κρίσης: της κρίσης των σχέσεων, της κρίσης της ταυτότητας, της κρίσης του νοήματος. Είναι συμπτώματα μιας κοινωνίας που, ενώ διαθέτει τεχνολογική πρόοδο, συχνά στερείται υπαρξιακού προσανατολισμού.
Η Εκκλησία, προσεγγίζοντας αυτά τα φαινόμενα, δεν περιορίζεται σε μια ηθικολογική καταγγελία. Προσπαθεί να φωτίσει την εσωτερική τους διάσταση. Κάθε μορφή βίας είναι, στην ουσία της, άρνηση της ιερότητας του προσώπου. Είναι λήθη της αλήθειας ότι ο κάθε άνθρωπος φέρει ανεπανάληπτη αξία. Όταν ο άλλος μετατρέπεται σε «αντικείμενο», τότε ανοίγει ο δρόμος για κάθε μορφή εκμετάλλευσης και κακοποίησης.

Από θεολογικής πλευράς, ο άνθρωπος καλείται σε κοινωνία αγάπης. Από κοινωνιολογικής πλευράς, καλείται να συγκροτήσει δεσμούς αλληλεγγύης. Από παιδαγωγικής πλευράς, καλείται να καλλιεργήσει συνείδηση ευθύνης. Όταν αυτοί οι τρεις άξονες διαρρηγνύονται, τότε εμφανίζονται τα φαινόμενα που σήμερα επιχειρείτε να αναλύσετε και να κατανοήσετε.

Αγαπητά μου παιδιά,

Η παρουσία σας εδώ δεν είναι τυπική. Είναι ουσιαστική και ελπιδοφόρα. Εσείς είστε η γενιά που καλείται όχι απλώς να καταγράψει τα προβλήματα, αλλά να τα μετασχηματίσει. Να αρθρώσει λόγο καθαρό, θαρραλέο και δημιουργικό. Να αντισταθεί στη λογική της μάζας, που συχνά απορροφά την προσωπικότητα και αμβλύνει την ευθύνη.

Μην υποτιμάτε τη δύναμη που έχετε. Μια λέξη υπεράσπισης μπορεί να σώσει έναν συμμαθητή από την απομόνωση. Μια πράξη αλληλεγγύης μπορεί να ανατρέψει μια ολόκληρη δυναμική αποκλεισμού. Μια στάση ζωής μπορεί να γίνει παράδειγμα για πολλούς.

Η σιωπή απέναντι στη βία δεν είναι ουδέτερη στάση. Είναι, πολλές φορές, μια σιωπηλή συγκατάθεση. Αντίθετα, η ενεργητική παρουσία, η υπεύθυνη αντίδραση και η καλλιέργεια της ενσυναίσθησης αποτελούν μορφές αντίστασης βαθιάς και ουσιαστικής.

Στο χέρι σας είναι να μην επιτρέψετε ποτέ σε κανέναν να σας πείσει ότι η καρδιά σας είναι μικρή για τα μεγάλα. Μέσα σας υπάρχει δύναμη ανυπολόγιστη — δύναμη να σπάτε τον κύκλο της βίας, να υψώνετε ανάστημα εκεί που άλλοι σιωπούν, να γίνεστε φως εκεί που κάποιοι έμαθαν να ζουν στο σκοτάδι. Μην φοβηθείτε να είστε οι «διαφορετικοί» που δεν γελούν με την ταπείνωση του άλλου, που δεν σωπαίνουν μπροστά στην αδικία, που δεν συμβιβάζονται με το λίγο.

Να θυμάστε: κάθε άνθρωπος που στέκεται δίπλα στον αδύναμο γράφει ιστορία. Κάθε λέξη αγάπης που αρνείται να γίνει μαχαίρι, σώζει έναν κόσμο ολόκληρο. Και κάθε φορά που επιλέγετε το φως, ακόμη κι αν είστε μόνοι, ο κόσμος γίνεται λιγότερο σκοτεινός.

Αν κάποτε κουραστείτε, αν νιώσετε ότι όλα γύρω σας σκληραίνουν, να μην σκληρύνετε εσείς. Να μείνετε άνθρωποι. Να μείνετε ζωντανοί. Να μείνετε καρδιές που χτυπούν όχι μόνο για τον εαυτό τους, αλλά και για τον άλλον.

Αξιότιμοι εκπαιδευτικοί,

Σε έναν κόσμο που αλλάζει με ιλιγγιώδη ταχύτητα, ο δικός σας ρόλος καθίσταται ακόμη πιο κρίσιμος. Δεν είστε απλώς φορείς γνώσης· είστε διαμορφωτές ήθους. Είστε εκείνοι που καλούνται να εμφυσήσουν στους νέους όχι μόνο πληροφορίες, αλλά κριτική σκέψη, αξίες και προσανατολισμό.

Η παιδαγωγική πράξη, όταν ασκείται με αγάπη και συνέπεια, γίνεται πράξη αντίστασης απέναντι στην αποξένωση και τη βία. Δημιουργεί κοινότητες εμπιστοσύνης, όπου ο μαθητής νιώθει ότι ακούγεται, ότι γίνεται αποδεκτός, ότι έχει χώρο να εκφραστεί.

Η συνεργασία ανάμεσα στην οικογένεια, το σχολείο και την Εκκλησία δεν είναι απλώς επιθυμητή — είναι αναγκαία. Μόνο μέσα από αυτή τη συνεργασία μπορεί να δημιουργηθεί ένα συνεκτικό και υποστηρικτικό περιβάλλον για τους νέους ανθρώπους.

Το παρόν συνέδριο αποτελεί ένα φωτεινό παράδειγμα αυτής της σύμπραξης. Αναδεικνύει τη σημασία της πρόληψης, της ευαισθητοποίησης και της ενεργού συμμετοχής των μαθητών. Σας δίνει φωνή — και αυτή η φωνή έχει αξία, έχει βαρύτητα, έχει προοπτική.

Κλείνοντας, θα ήθελα να επανέλθω στον πυρήνα του θέματος: τις λέξεις. Αν οι λέξεις είναι φλέβες, τότε ας φροντίσουμε το «αίμα» που κυλά μέσα τους να είναι καθαρό. Να είναι λόγος αλήθειας, σεβασμού, ελπίδας. Να είναι λόγος που οικοδομεί και δεν καταστρέφει. Που ενώνει και δεν διασπά. Που θεραπεύει και δεν τραυματίζει.
Ας γίνει το συνέδριό σας όχι μόνο μια ευκαιρία διαλόγου, αλλά μια αφετηρία εσωτερικής μεταμόρφωσης. Μια πρόσκληση να δούμε τον άλλον όχι ως απειλή, αλλά ως πρόσωπο. Όχι ως αντίπαλο, αλλά ως αδελφό.

Και αν οι λέξεις είναι φλέβες, τότε ας γίνουν οι δικές σας λόγια που μεταγγίζουν ζωή.

Ζωή αληθινή. Ζωή γενναία. Ζωή που νικά το σκοτάδι.

Με αυτές τις σκέψεις, εύχομαι ολόψυχα καλή επιτυχία στις εργασίες του συνεδρίου σας και κάθε ευλογία στη ζωή σας.

Σας ευχαριστώ θερμά.